Docent en schoolpsycholoog vertellen

Onderwijs en behandeling geïntegreerd

Onderwijs en behandeling geïntegreerd

Algemene vragen

050-5239494

Print pagina

Jongeren (met ernstige gedragsproblemen) zijn gebaat bij een integraal traject voor behandeling én onderwijs. Sinds 1 september 2017 bieden Portalis en Elker onderwijs en behandeling aan op de locatie Haydnlaan in Groningen. Samen wordt toegewerkt naar een dekkend aanbod op het gebied van dagbesteding, onderwijs en/of arbeid voor jongeren die bij Elker in verblijf en behandeling zijn. Inmiddels zijn we halverwege het schooljaar en is het tijd voor een terugblik én vooruitblik. Rob Hoekzema (docent, en zie foto) en Marleen van de Kuit (schoolpsycholoog) vertellen.

Het begin

Rob: “Het begon met een klaslokaal met tafels en stoelen, een schoolse opstelling. Afhankelijk van de leerbehoeftes van de jongeren hebben we hier steeds meer onderwijsbenodigdheden bijgehaald. Het is prettig voor jongeren om afwisseling te hebben. Praktijkvakken horen daar ook bij: techniek, sport, pottenbakken en andere vakken zodat leerlingen niet alleen met theorie bezig zijn. Vanaf oktober hebben hier de eerste leerlingen les gehad. We krijgen hier onder andere MBO-leerlingen binnen. Die wil je zo compleet mogelijk onderwijs aanbieden, je moet daar creatief in zijn. We proberen de basis te bieden zodat ze daarna zo goed mogelijk door kunnen stromen. “

Samenwerking onderwijs en leefgroep

Rob: “Vanuit Portalis hebben we specifieke expertise gericht op zaken als: hoe ga je met jongeren om, het opstellen van leerdoelen, wat is er nodig om samen één plan te maken? Als pedagogisch medewerkers op de leefgroep bij Elker bezig zijn met het thema ‘agressie’, dan ben ik daar in de klas ook mee bezig. Het zou heel raar zijn als jongeren bepaald gedrag alleen in de groep laten zien en niet in de klas. “

Marleen: “Onderwijs vraagt structuur van de jongeren. Dat zorgt er soms voor dat in de klas extra gedragsproblemen naar voren komen, juist door de structuur. En dat is interessant, want als ze het in de klas kunnen, dan kunnen ze dat ook op andere plekken. “

Marleen vertelt verder: ´We zijn gewend om vanuit Portalis te werken met jongeren die in een instelling verblijven. Hier zitten leerlingen waarbij aan: gedrag, houding en motivatie een gebrek is. Wij zeggen: we proberen onderwijs in te zetten als middel. Dat klinkt wellicht vreemd om dat als school te zeggen. Didactische resultaten, dat moet toch je doel zijn? Maar wij zeggen juist, om didactische resultaten te bereiken heb je al zoveel nodig aan vaardigheden m.b.t. gedrag, houding motivatie. Als je dát kunt, dan komen de didactische vaardigheden vanzelf. Als je rustig kunt zitten, je kunt concentreren, planning kunt volgen, dan heb je al zoveel in huis. Als dat weer goed gaat, kunnen we samen kijken naar onderwijsinstellingen in de regio.”

Implementatie PBS

Positive Behavior Support (PBS) is een doelmatige, schoolbrede aanpak die zich richt op het versterken van gewenst gedrag en op het voorkomen van probleemgedrag. Het doel is het creëren van een positieve, sociale omgeving, die het leren bevordert. PBS is een ‘kapstok’ waaraan alle schoolinterventies en methoden die met gedrag te maken hebben in een school opgehangen kunnen worden. Dingen die goed werken, worden vastgelegd en geïntegreerd in PBS. Dit zorgt ervoor dat succesvolle aspecten niet verloren gaan.

Marleen: “Wij zijn landelijk het eerste voortgezet speciaal onderwijs dat een PBS-traject volgt. We zitten nu in het eerste jaar van de drie jaar die ervoor staan. We zijn er nog lang niet, maar je merkt al wel veranderingen. In plaats van regels hebben we nu waarden, waarin de gedragsverwachting staat. Daarin laat je zien wat je wel wilt zien in plaats van wat je niet wilt zien.”

Rob vult aan: “Het is niet heel veel anders dan wat wij al deden. Wij werkten al heel veel vanuit het positieve. Bijvoorbeeld: ook al gaan jongeren uit de klas, ze zijn altijd weer welkom. Je mag fouten maken als je er maar van leert: het positieve gedrag bekrachtigen. “

Gezamenlijke ambitie

Marleen: “Onze ambitie is om samen met de leefgroepen van Elker ervoor te zorgen dat leerlingen niet tussen wal en schip vallen. Jongeren die leerplichtig zijn maar geen onderwijs kunnen volgen door bijvoorbeeld gedragsproblemen. Wij willen dat die jongeren op een juiste manier begeleid worden om wél onderwijs te kunnen volgen. We proberen ze hier zo kort mogelijk te houden zodat ze daarna weer verder kunnen. Onderwijs is nu echt onderdeel van de behandeling. De groep merkt dat ook als een jongere bijvoorbeeld na een time-out terug op de groep komt. Hoe gaat de groepsleiding daarmee om? Deze afspraken zijn nog in ontwikkeling. “

Tot slot noemen Rob en Marleen: “We zijn in de beginnende fase en willen deze samenwerking verder uitbreiden. We denken dat daar zeker iets moois uit komt.”